हरियाणा विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनाच्या दुसऱ्या दिवशी गुरुवारी प्रश्नोत्तराच्या तासादरम्यान जोरदार चर्चा झाली, विरोधकांनी रेशन कार्ड आणि रस्ते पायाभूत सुविधांपासून पीक नुकसान भरपाई आणि आरोग्य सेवेपर्यंतच्या मुद्द्यांवर सरकारला लक्ष्य केले. मुख्यमंत्री नायबसिंग सैनी यांच्या पाठीशी असलेल्या कोषागार खंडपीठाने आरोप नाकारले आणि आकडेवारी आणि अधिकृत आकडेवारीसह उत्तर दिले.
बीपीएल रेशन कार्ड आणि पात्रता निकष
दारिद्र्यरेषेखालील शिधापत्रिकांच्या संख्येवर रोहतकचे आमदार बीबी बत्रा यांच्या प्रश्नाला उत्तर देताना सैनी म्हणाले की सरकारने पारदर्शक, स्वयं-घोषणा प्रक्रिया स्वीकारली आहे. ते म्हणाले की, पूर्वीच्या सरकारांनी वार्षिक 1.20 लाख रुपये उत्पन्न मर्यादा निश्चित केली होती, परंतु सध्याच्या सरकारने ती वाढवून 1.80 लाख रुपये केली आहे, ज्यामुळे अधिक कुटुंबे अर्ज करण्यास पात्र आहेत. निवडणुकीनंतर पडताळणी केली जाईल आणि अपात्र नावे काढून टाकली जातील, असे आपण यापूर्वी सभागृहाला सांगितले होते, याची आठवण करून देत सैनी यांनी याला ‘घोटाळा’ कसा म्हणता येईल, असा सवाल केला.
निवडणुकीपूर्वी मतदारांना आमिष दाखवण्यासाठी बनावट शिधापत्रिका जारी करण्यात आल्याचा आरोप बत्रा यांनी केला आणि आता त्यांना ‘मत चोरी’ म्हणत रद्द केले जात आहे. याला विरोध करताना सैनी म्हणाले की, आठ लाख कार्ड रद्द केल्याचा दावा दिशाभूल करणारा आहे, 2022 मध्येच शिधापत्रिकांची संख्या 30 लाखांच्या पुढे जाईल. त्यांनी डेटाच्या स्त्रोतावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आणि टिप्पणी केली की काँग्रेसच्या काळात पात्र लाभार्थी देखील पुरवठ्यापासून वंचित होते, तर इतरांनी अन्यायकारकपणे लाभ घेतला.
सभागृहात मांडलेल्या लेखी उत्तरात, अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक व्यवहार राज्यमंत्री राजेश नागर म्हणाले की, राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा, 2013 अंतर्गत रेशन कार्डच्या दोन श्रेणी आहेत, प्राधान्य कुटुंब किंवा बीपीएल आणि अंत्योदय अन्न योजना. आकडेवारीनुसार, 37,67,264 प्राधान्य कुटुंब कार्ड आणि 3,01,770 AAY कार्ड जारी करण्यात आले आहेत, एकूण 40,68,964 शिधापत्रिका आहेत. त्यांनी पुनरुच्चार केला की वार्षिक 1.80 लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न असलेली कुटुंबे विद्यमान नियमांनुसार पात्र आहेत.
रस्ते, वाहतूक कोंडी आणि बायपास प्रकल्प
झज्जरच्या काँग्रेस आमदार गीता भुक्कल यांनी वाहतूक कोंडी आणि ट्रक आणि ट्रेलरच्या प्रचंड वाहतुकीमुळे बायपासच्या बांधकामाला होत असलेल्या विलंबाबद्दल चिंता व्यक्त केली. गेल्या 11 वर्षात रस्त्यांच्या मजबुतीकरणाने विरोधकांना अडचणीत आणल्याचे उत्तर सैनी यांनी दिले. झज्जर ते छूछकवास या ग्रीनफिल्ड एक्स्प्रेस वेसह सुरू असलेल्या प्रकल्पांचा त्यांनी उल्लेख केला आणि सांगितले की, सध्याचे सरकार मागील सरकारांप्रमाणे परिणाम देण्यावर विश्वास ठेवते.
अतिवृष्टीनंतर पिकांच्या नुकसानीची भरपाई
अतिवृष्टीमुळे पिकांच्या झालेल्या नुकसानीबाबत काँग्रेसचे नूह येथील आमदार आफताब अहमद यांनी बाधित शेतकऱ्यांचा जिल्हावार तपशील आणि नुकसान भरपाईची मागणी केली. महसूल आणि आपत्ती व्यवस्थापन मंत्री विपुल गोयल म्हणाले की, फक्त खरीप 2025 मध्ये नुकसान झाले आहे. ते म्हणाले की ई-भरपाई पोर्टल 14 ऑगस्ट 2025 पासून उघडण्यात आले आणि नंतर 15 सप्टेंबरपर्यंत सर्व गावांमध्ये विस्तारित करण्यात आले. पडताळणीनंतर, 10 डिसेंबर 2025 रोजी 116.16 कोटी रुपये जारी करण्यात आले, 2025 पेक्षा अधिक नुकसान भरून काढले.
PMFBY अंतर्गत विमा दावे
डबवली येथील INLD आमदार आदित्य देवी लाल यांनी पंतप्रधान पीक विमा योजनेंतर्गत विमा भरण्यास होत असलेल्या विलंबावर प्रश्न उपस्थित केला. कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्री श्याम सिंह राणा यांनी सांगितले की 2022 23, 2023 24 आणि 2024 25 साठी एकूण 11,621.898 लाख रुपये थकबाकी आहेत. यापैकी 22.144 लाख रुपये NEFT नाकारणे, बँक खाती बंद करणे आणि मृत्यू झालेल्या शेतकऱ्यांच्या समस्यांमुळे थकबाकी आहे. ते म्हणाले की क्षेमा जनरल इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेडकडे रब्बी 2023-24 च्या कापणी प्रयोगांवरील वादांमुळे 8,552.174 लाख रुपये प्रलंबित आहेत, तर 2024-25 च्या खरीपासाठी कृषी विमा कंपनीकडे 3,047.58 लाख रुपये प्रलंबित आहेत.
या जाहिरातीच्या खाली कथा सुरू आहे
राणा म्हणाले, कृषी विमा कंपनीने खरीप 2024 साठी सिरसा येथे 7,964 लाख रुपये वितरित केले आहेत, तर 44 गावांमधील सुमारे 30.47 कोटी रुपयांचे दावे प्रलंबित आहेत कारण जिल्हास्तरीय देखरेख समितीच्या निर्णयाविरुद्ध अपील प्रक्रिया सुरू आहे.
डॉक्टर लोकसंख्येचे प्रमाण आणि आरोग्य पायाभूत सुविधा
आरोग्य मंत्री आरती सिंह राव यांनी सभागृहात सांगितले की सरकार एमबीबीएसच्या जागा वाढवून आणि नवीन वैद्यकीय महाविद्यालये स्थापन करून डॉक्टरांच्या लोकसंख्येचे प्रमाण सुधारण्यासाठी काम करत आहे. ते म्हणाले की, हरियाणात एमबीबीएसच्या जागा 2014 मधील 700 वरून सध्या 2,710 झाल्या आहेत.
16 डिसेंबर 2025 च्या हरियाणा मेडिकल कौन्सिलच्या डेटाचा हवाला देऊन, ते म्हणाले की ॲलोपॅथिक डॉक्टर लोकसंख्येचे प्रमाण 1,225 लोकांमागे एक डॉक्टर आहे, जे आयुर्वेद, युनानी आणि होमिओपॅथी डॉक्टरांचा समावेश केल्यावर 819 लोकांमागे एक डॉक्टर होतो. 2014 मध्ये जिल्हा नागरी रुग्णालये आणि उपविभागीय रुग्णालयांची संख्या 56 वरून 74 झाली आहे, तर सामुदायिक आरोग्य केंद्रांची संख्या 109 वरून 122 झाली आहे.