याची चौकशी करण्यासाठी मध्य प्रदेश सरकारने राज्यस्तरीय तपास पथक नेमले आहे थॅलेसेमियाग्रस्त पाच बालकांना एचआयव्हीची लागण झाली रक्त संक्रमणादरम्यान मोठ्या त्रुटी आढळल्या आहेत – दात्यांच्या नोंदी ठेवण्यापासून ते एचआयव्ही चाचण्या योग्यरित्या करण्यात अयशस्वी होण्यापर्यंत, इंडियन एक्सप्रेसने शिकले आहे.
तपास पथकाने सादर केलेल्या प्राथमिक अहवालानुसार, रक्त केंद्रात गंभीर अनियमितता आढळून आली.
यामध्ये “रक्तदात्यांचे रेकॉर्ड योग्यरित्या राखण्यात अयशस्वी होणे, कंपनीचे तपशील आणि रक्त तपासणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या किटचे बॅच क्रमांक न ठेवणे आणि लहान मुलांना रक्त देण्यापूर्वी रक्ताच्या HIV आणि इतर अनिवार्य चाचण्या योग्यरित्या न करणे” यांचा समावेश आहे.
सतना जिल्हा रुग्णालयातील वरिष्ठ कर्मचाऱ्यांची नावे त्यांच्या कथित भूमिकेसह अहवालात समाविष्ट करण्यात आली आहेत.
मनोज शुक्ला, माजी सिव्हिल सर्जन कम मुख्य रुग्णालयाचे अधीक्षक डॉ
शुक्ला यांना त्यांच्या वर्तणुकीचे स्पष्टीकरण देण्यासाठी कारणे दाखवा नोटीस बजावण्यात आली आहे, असे न केल्यास त्यांना मध्य प्रदेश नागरी सेवा (वर्गीकरण, नियंत्रण आणि अपील) नियम, 1968 अंतर्गत शिस्तभंगाच्या कारवाईला सामोरे जावे लागेल.
तपास पथकाला असे आढळून आले की शुक्ला यांची जिल्हा रुग्णालयात सिव्हिल सर्जन म्हणून पोस्टिंग असताना त्यांनी “रक्त केंद्राची तपासणी केली नाही, तर वेळोवेळी रक्त केंद्राची तपासणी करणे ही तुमची जबाबदारी होती…”
“दात्याच्या रक्ताची योग्य तपासणी करणे आणि सर्व अनिवार्य नोंदींची योग्य देखभाल करणे हे त्यांचे कर्तव्य होते, जे केले गेले नाही”. संघाने म्हटले आहे की शुक्ला यांनी त्यांच्या अधिकृत कर्तव्यांचे आणि जबाबदाऱ्यांचे “घोर उल्लंघन” केले आहे.
या जाहिरातीच्या खाली कथा सुरू आहे
शुक्ला यांनी इंडियन एक्स्प्रेसला सांगितले होते की स्थानिक एड्स कंट्रोल सोसायटीशी संलग्न नोडल अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या कार्यालयाला एचआयव्ही संसर्गाची माहिती दिली नव्हती.
देवेंद्र पटेल, पॅथॉलॉजी तज्ज्ञ व सतना जिल्हा रुग्णालय रक्तपेढीचे प्रभारी डॉ
पटेल यांना गुरुवारी राज्य सरकारने निलंबित केले.
तपास पथकाच्या म्हणण्यानुसार, “रक्तपेढीचे कामकाज सुरळीत चालावे ही त्याची जबाबदारी होती”.
या जाहिरातीच्या खाली कथा सुरू आहे
तथापि, अहवालात असे म्हटले आहे की या जबाबदाऱ्या पार पाडल्या गेल्या नाहीत, जे अधिकृत कर्तव्यांचे घोर उल्लंघन आहे.
त्यांच्या निलंबनाच्या आदेशानुसार पटेल यांची जबलपूर विभागाच्या आरोग्य सेवा विभागाच्या प्रादेशिक संचालक कार्यालयात बदली करण्यात आली आहे.
पटेल म्हणाले होते की रक्तदानाच्या वेळी सर्व रक्त नमुन्यांची अत्याधुनिक CLIA (chemiluminescence immunoassay) मशिनद्वारे चाचणी केली गेली आणि HIV साठी निगेटिव्ह आले.
रामभाई त्रिपाठी, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ
दात्याच्या रक्ताची योग्य तपासणी करणे आणि अनिवार्य नोंदींची देखभाल करणे ही त्याची जबाबदारी होती. तथापि, “एचआयव्ही आणि इतर आवश्यक चाचण्या न करता बालकांना रक्त संक्रमण देण्यात आले”.
नंदलाल पांडे, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ
या जाहिरातीच्या खाली कथा सुरू आहे
तपास अहवालानुसार, तो “नियम आणि मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार रक्तदात्याच्या रक्ताची योग्य प्रकारे चाचणी करण्यात अयशस्वी ठरला. अनिवार्य नोंदी ठेवण्यातही तो अयशस्वी ठरला. शिवाय, एचआयव्ही आणि इतर आवश्यक चाचण्या न करता मुलांना रक्त चढवण्यात आले.”
राज्य आणि केंद्रीय आरोग्य विभागातील अनेक पथके या प्रकरणाचा तपास करत आहेत. राष्ट्रीय एड्स नियंत्रण संस्थेचे पथक शुक्रवारी रात्री सतना येथे पोहोचणार आहे.
तपास पथक सुमारे 200 रक्तदात्यांचा मागोवा घेत आहे, रक्त संक्रमण प्रक्रियेचे विश्लेषण करत आहे, अनुपालन सत्यापित करत आहे आणि ज्या खाजगी नर्सिंग होम्समध्ये रक्त संक्रमण केले जाते त्यांची यादी आहे.
